SỎI TÚI MẬT: KHÔNG CẮT TÚI MẬT

    SỎI TÚI MẬT: CẮT BỎ HAY GIỮ LẠI TÚI MẬT

     

    Hiện tại, trên thế giới, phẫu thuật cắt túi mật nội soi được xem như là phương pháp duy nhất được chọn trong điều trị ngoại khoa sỏi túi mật. Phương pháp này được chỉ định cho các trường hợp sỏi túi mật có triệu chứng hoặc biến chứng. Người ta còn bàn cải về chỉ định mổ cho trường hợp sỏi túi mật chưa gây triệu chứng, chưa gây tổn thương cho túi mật. Nếu chỉ định mổ thì phương pháp được chọn vẫn là cắt túi mật. Người ta cho rằng cắt bỏ túi mật không gây rối loạn gì lớn cho người bệnh nên chỉ định cắt bỏ túi mật có vẻ như ngày càng rộng rãi và có phần lạm dụng cho cả trường hợp sỏi không gây triệu chứng. Thật ra cắt bỏ túi mật có thể gây một số rối loạn về tiêu hoá như khó tiêu, chán ăn, đau sau ăn … Đó là chưa kể một số biến chứng trầm trọng có thể xảy ra như tổn thương ống mật chính, bục mõm cắt túi mật gây viêm phúc mạc …

    Có một số nghiên cứu về phẫu thuật nội soi lấy sỏi không cắt túi mật. Một báo cáo của Yi-Ping Zou với số lượng lớn bệnh nhân sỏi túi mật có triệu chứng (600BN) được lấy sỏi túi mật qua da cho thấy tỉ lệ tái phát sau 10 năm là 42%. Nghiên cứu của Rong Wanshui so sánh với cắt túi mật cho thấy chất lượng cuộc sống của BN được bảo tồn túi mật tốt hơn BN được cắt bỏ túi mật. Vậy thì sao lại phải cắt bỏ túi mật nếu sỏi chưa làm hư hại túi mật? Có nên chăng cứ giữ lại túi mật để sử dụng cho đến khi nó không sử dụng được nữa?

    Chúng ta hãy tìm hiểu về vấn đề này bằng cách:

    -    Tìm hiểu về chức năng túi mật

    -    Phân tích những điểm lợi và không lợi của hai phẫu thuật cắt bỏ túi mật và lấy sỏi không cắt túi mật

    Từ đó có thể giúp cho những ai bị sỏi túi mật có được thông tin đầy đủ hữu ích để tự quyết định chọn cách nào nhé.

     

    Chức năng của túi mật

    Túi mật là một cơ quan dạng túi thuộc hệ thống dẫn mật có chức năng chứa đựng, cộ đặc và tống xuất dịch mật theo nhịp độ hoạt động của hệ tiêu hoá. Túi mật được nối thông với ống mật chủ bởi ống túi mật. Dịch mật được tiết ra từ gan theo hệ thống ống dẫn mật đi xuống ống mật chủ. Ống mật chủ dẫn mật đổ xuống tá tràng (là đoạn đầu của ruột) nhưng không phải liên tục mà là từng đợt theo nhịp độ ăn uống. Trước khi đổ xuống tá tràng, dịch mật bị cơ vòng Oddi (cơ vòng ở lỗ đổ vào tá tràng) chặn lại nên được dẫn vào túi mật. Tại túi mật, dịch mật được túi mật hấp thu bớt nước nên trở nên cô đặc hơn tức là tăng chất lượng hơn. Mỗi khi ăn, thức ăn vào đến tá tràng sẽ kích thích túi mật co bóp mạnh làm mở cơ vòng Oddi để tống một lượng mật cần thiết xuống tá tràng giúp tiêu hoá thức ăn. Như vậy, nếu không có túi mật thì dịch mật vẫn có thể tiết ra bình thường từ gan và đổ xuống tá tràng nhưng đổ xuống liên tục chứ không theo nhịp độ ăn uống như là khi còn túi mật.

     

    Phẫu thuật nội soi cắt bỏ túi mật

    Ưu điểm:

    • Lấy bỏ cả túi mật và sỏi nên điều trị triệt để bệnh sỏi túi mật. Bệnh nhân không còn túi mật nên không bao giờ bị bệnh về túi mật nữa.
    • Phẫu thuật khá đơn giản dễ thực hiện, bình phục nhanh.
    • Nếu túi mật bị viêm thì cắt bỏ túi mật là hợp lý vì túi mật vốn dĩ đã không còn chức năng để sử dụng được nữa.

    Khuyết điểm:

    • Không còn chức năng túi mật nên dịch mật đổ xuống tá tràng không theo nhịp độ ăn uống nữa. Điều này mặc dù được cơ thể thích nghi dần nhưng có thể gây một số rối loạn nhất định về tiêu hoá.
    • Bệnh nhân cảm giác mất đi một phần của cơ thể nên có khi bị ám ảnh, không tự tin.
    • Phẫu thuật có thể xảy ra những biến chứng trầm trọng như cắt đứt ống mật chủ (với tỉ lệ # 0,4-2% tuỳ trình độ của phẫu thuật viên), chảy máu trong bụng 0,2%, rò mật 0,3%.

    Phẫu thuật nội soi lấy sỏi không cắt túi mật

    Ưu điểm:

    • Túi mật được giữ lại để bảo toàn chức năng tiêu hoá, điều tiết dịch mật đổ xuống tá tràng theo nhịp độ ăn uống.
    • Bệnh nhân cảm giác an tâm vì không phải mất đi một phần của cơ thể.
    • Phẫu thuật không thể gây biến chứng tổn thương ống mật chủ vì không đi vào vùng gần ống mật chủ.

    Khuyết điểm:

    • Bệnh nhân còn túi mật nên có thể tiếp tục bị bệnh về túi mật. Sau 10 năm, có thể 50% số bệnh nhân sẽ bị sỏi tái phát. Cho dù sỏi tái phát nhưng ít ra cũng sử dụng được túi mật trong 10 năm – không uổng công bảo tồn túi mật.
    • Kỹ thuật mổ khó hơn cắt túi mật, chi phí cao hơn khoảng 15%.
    • Nếu sỏi quá nhiều hoặc túi mật bị viêm thì không bảo tồn được.

    Điều kiện để bảo tồn túi mật

    Không phải trường hơp sỏi túi mật nào cũng có thể giữ lại túi mật. Nếu sỏi đã gây đau nhiều lần làm cho túi mật hư hại thì phải cắt bỏ. Chỉ những trường hợp sau mới có thể lấy sỏi và bảo tồn túi mật:

    • Túi mật chưa bị viêm và còn chức năng co bóp. Siêu âm khảo sát thành túi mật và đo đường kính túi mật trước và sau khi ăn sẽ giúp bác sĩ xác định điều này.
    • Túi mật không quá nhiều sỏi. Những trường hợp quá nhiều sỏi thì túi mật thường là đã bị tổn thương ở một mức độ nhất định và khả năng tái phát sỏi cao.
    • Bác sĩ phẫu thuật quan sát túi mật và nhận định túi mật vẫn còn sử dụng được.

    Người bệnh sỏi túi mật sau khi hiểu được các vấn đề trên hãy tự chọn lấy phương pháp điều trị theo ý thích của mình!